Deklaracja Środowiskowa Produktu – znana szerzej jako EPD (Environmental Product Declaration) – to standardowy dokument, który opisuje wpływ danego wyrobu na środowisko naturalne w całym jego cyklu życia. EPD to transparentny raport oparty na analizie cyklu życia (LCA), przygotowanym według międzynarodowych standardów takich jak ISO 14025 i EN 15804.
Deklaracja środowiskowa jest dokumentem uporządkowanym i zawiera kilka kluczowych sekcji:
Dane producenta i wyrobu
Numer deklaracji, data publikacji i ważności
Operator programu EPD (organizacja, która zarejestrowała EPD)
Normy i zasady, na których opiera się dokument
Zakres cyklu życia (np. od surowca do bramy fabryki lub pełny cykl
Tutaj dowiesz się, czym jest wyrób, jakie ma zastosowanie oraz jakie surowce wchodzą w jego skład.
Sekcja wyjaśnia, jak została przeprowadzona analiza cyklu życia — jakie dane uwzględniono, jakie granice systemowe przyjęto oraz jakie normy zastosowano.
To najważniejsza część EPD — tutaj znajdziesz konkretne dane liczbowe o wpływie produktu na środowisko, jak np.:
GWP (Global Warming Potential) – potencjał tworzenia efektu cieplarnianego
ODP – potencjał niszczenia warstwy ozonowej
Zużycie energii i zasobów
Emisje i odpady
Wskaźniki te prezentowane są w ustandaryzowanej formie, np. w kg CO₂e czy MJ energii.
Aby właściwie odczytać i porównać deklaracje EPD, skup się na:
EPD zawsze odnosi się do konkretnej jednostki (np. 1 m², 1 kg, 1 kpl.). Porównując produkty, upewnij się, że jednostki są identyczne, inaczej dane nie będą porównywalne.
Różne EPD mogą obejmować różne etapy życia produktu, np.:
Cradle-to-Gate – od surowca do momentu wyjścia z fabryki
Cradle-to-Grave – pełen cykl życia
Cradle-to-Cradle –z uwzględnieniem potencjalnych korzyści z recyklingu (Moduł D)
Porównuj tylko te, które obejmują taki sam zakres.
Sprawdź, czy dokument został zweryfikowany przez niezależną jednostkę i jakie standardy LCA zostały zastosowane — to zwiększa wiarygodność danych.
Zwróć uwagę na źródła danych i przyjęte założenia (np. lokalizacja produkcji, rok danych), ponieważ mogą one wpływać na wyniki.
Cykl życia produktu w EPD podzielony jest na moduły od A1 do D. Każdy z nich opisuje określony etap „podróży” produktu — od surowca, poprzez produkcję i użytkowanie, aż po koniec życia i korzyści płynące z recyklingu.
A1 – Pozyskanie surowców
Obejmuje wydobycie i przetwarzanie surowców potrzebnych do produkcji. To tu liczone są wszystkie emisje, energia, transport surowców i materiały pomocnicze.
Najczęściej wysoki wpływ CO₂ — to punkt wyjścia całej analizy.
A2 – Transport surowców
Uwzględnia transport surowców do zakładu produkcyjnego: ciężarówki, statki, kolej, odległości, paliwo i emisje związane z logistyką.
A3 – Proces produkcji
Odnosi się do samej produkcji wyrobu, obejmując:
zużycie energii i wody,
odpady produkcyjne i ich recykling,
emisje ze spalania i technologii,
opakowania.
A1–A3 najczęściej prezentowane są jako zbiorczy moduł A1–A3 („cradle-to-gate”).
A4 – Transport na miejsce montażu
Transport gotowego produktu z fabryki na miejsce zastosowania — trasy, masa ładunku, rodzaj transportu, paliwo.
A5 – Instalacja (montaż)
Wszystkie emisje i odpady powstające podczas montażu, np.:
straty materiałowe,
opakowania,
zużycie energii,
chemia montażowa.
Moduły B obejmują okres, kiedy produkt już działa w swoim środowisku pracy. Zależnie od typu produktu mogą być bardzo istotne — lub praktycznie zerowe.
B1 – Użytkowanie
Wpływ wynikający z normalnego użytkowania produktu (jeśli występuje).
B2 – Konserwacja
Wszelkie czynności konserwacyjne: czyszczenie, odświeżanie, drobne naprawy.
B3 – Naprawy
Zużycie materiałów i energii związane z naprawami.
B4 – Wymiany
Powtarzające się wymiany elementów przed końcem życia budynku.
B5 – Renowacje (modernizacje)
Duże zmiany konstrukcyjne w trakcie użytkowania, jeśli występują.
B6 – Zużycie energii
Energia potrzebna do działania produktu podczas użytkowania (często pomijalne dla elementów pasywnych).
B7 – Zużycie wody
Woda potrzebna do działania produktu w fazie użytkowej.
Opisują etap likwidacji, usuwania i zagospodarowania odpadów.
C1 – Demontaż
Energia i wpływ środowiskowy związany z demontażem produktu.
C2 – Transport odpadowy
Transport elementów do miejsca recyklingu lub składowania odpadów.
C3 – Przetwarzanie odpadów
Recykling, odzysk energii, sortowanie — wszystko, co dzieje się zanim produkt stanie się odpadami końcowymi.
C4 – Unieszkodliwienie (utylizacja)
Końcowe składowanie odpadów, spalanie, degradacja — ostatnia faza życia produktu.
Moduł D pokazuje środowiskowe korzyści wynikające z recyklingu, ponownego użycia lub odzysku energii, które wykraczają poza system analizowany w A–C.
Przykłady:
odzysk stali ze złomowania konstrukcji,
recykling aluminium,
energia odzyskana ze spalania odpadów.
Niektóre moduły w deklaracji EPD mogą wykazywać wartość 0, ponieważ dany etap cyklu życia nie występuje, nie dotyczy produktu albo nie został zadeklarowany w danej EPD. To normalna i dopuszczalna praktyka — pod warunkiem, że jest zgodna z PCR (Product Category Rules).
Najczęstsze powody to:
Zawsze sprawdzaj sekcję „Scope / Declared modules, aby zrozumieć zakres deklaracji.
Deklaracja środowiskowa produktu (EPD) to wiarygodne narzędzie informacyjne, które pozwala zrozumieć środowiskowe koszty produktu w pełnym cyklu jego życia. Aby prawidłowo ją odczytać i wykorzystać:
✔ sprawdź zakres i jednostkę
✔ zapoznaj się z metodologią LCA
✔ porównuj tylko podobne dokumenty
✔ zwróć uwagę na weryfikację i standardy
Dzięki temu EPD stanie się rzetelnym źródłem przy podejmowaniu decyzji zakupowych, projektowych i ofertowych — szczególnie tam, gdzie wpływ na środowisko ma znaczenie.
Nasze EPD znajdziesz tutaj.
Lista produktów 0
Or visit our international website.